پورتال سازمانی

پرتال سازمانی

پورتال هوشمند

يکشنبه, 25 آذر 1397
معرفی واحد gis






سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

 

       (جي‌آي‌اس) يك سيستم اطلاعاتي است كه پردازش آن بر روي اطلاعات مكان مرجع يا اطلاعات جغرافيايي است و به كسب اطلاعات در رابطه با پديده‌هايي مي‌پردازد كه به‌نحوي با موقعيت مكاني در ارتباط‌اند. گسترش روزافزون شبكة كاربران اين سيستم‌ها از جمله نكات اساسي است كه مي تواند به قابليت‌ها و توانايي‌هاي اين سيستم بيفزايد. در حال حاضر از اين سيستم‌ها بسته به نيازهاي هر منطقه يا كشور در بخش‌هاي مختلف مانند مطالعات زيست‌محيطي، برنامه‌ريزي شهري و شهرداري، خدمات ايمني شهري، مديريت حمل و نقل و ترافيك شهري، تهية نقشه‌هاي پايه، مديريت كاربري اراضي، خدمات بانكي، خدمات پستي، مطالعات جمعيتي و مديريت تأسيسات شهري مثل برق، آب، گاز و.. استفاده مي‌شوند و با گذشت زمان و توسعة سيستم‌ها، كاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی به كلية بخش‌هاي مرتبط با زمين گسترش خواهد یافت.

       سیستم اطلاعات جغرافیایی بر خلاف روش های سنتی، داده های  جمع آوری شده را به شکل رقمی ذخیره می سازد و با استفاده از روش های متنوع، داده های حاصل از منابع متفاوت (نقشه های موجود، داده های مربوط به عملیات نقشه برداری زمینی، داده های فتوگرامتری و ...) را ترکیب می نماید. سرعت پردازش داده ها در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی به دلیل استفاده از قابلیت های کامپیوتر افزایش می یابد و تحلیل های بی شماری که نمی توان آن ها را با روش های دیگر انجام داد، ممکن می شود. در اصل می توان گفت سيستم اطلاعات جغرافیایی يک بانک اطلاعاتي از ويژگي هاي نواحي مختلف جغرافيايي و سيستمي شکل يافته از سخت افزار، نرم افزار، اطلاعات جغرافيايي و روشهاي جمع‌آوري، ذخيره‌سازي، سازماندهي و ترکيب اطلاعات، آناليز، مدل سازي و نمايش داده‌هاي فضايي مرجع براي حل مسائل پيچيده و مديريت است. اين سيستم شامل اطلاعاتي اساسي دربارة بسياري از عوامل است که بايد در همة برنامه‌ريزي‌ها و در نواحي جغرافيايي بررسي شود. آمار و اطلاعات مربوط به راه‌ها، آب و هوا، وضيعت خاک، تراکم انساني، چگونگي مالکيت اراضي و ... از آن جمله است.

       بنابراين سيستم اطلاعات جغرافيايي چنان طرح‌ريزي مي‌شود كه قادر باشد ميزان وسيعي از داده‌هاي فضايي را در خود جاي دهد، بطور موثر آنها را ذخيره نمايد، مطابق با هدف خاص استفاده‌كننده، داده‌هاي نامبرده را بازيابي و تجزيه و تحليل نموده و در آنها دخل و تصرف كند که در نتیجه می تواند برای ما مزایایی داشته باشد.

 

نقش این سیستم در برخی کاربردها را می توان به صورت زیر معرفی نمود:

  • پیاده سازی سیستم اطلاعات جغرافیایی برای بانک اطلاعات شهری می تواند پراکندگی و نسبت هر شغل و حرفه را در سطح شهر مصور سازد و این نقشه می تواند برای تصمیم گیری بسیار مفید باشد و برای یک شهروند روشن کند که در نزدیکی حریم زندگی او چه ظرفیت های خدمات شهری و در چه فاصله ای وجود دارد. همچنین به روز رسانی شبکة خطی معابر می تواند در آدرس دهی دقیق به کار آید. داشتن اطلاعات راجع به خیابان های یک طرفه و دو طرفه می تواند در راهیابی وسایل نقلیه نقش داشته باشد. با اتصال این نقشه به ماهواره می توان اطلاعات دقیق تری از وضعیت حال شهر بدست آورد و به کمک ترافیک شهر آمد. دستگاه Navigator برای همین منظور طراحی شده و در برخی کشورهای توسعه یافته این وسیله در اکثر اتومبیل ها نصب و برای سرنشین خودرو موقعیت فعلی، مقصد و راههای رسیدن به آن را روشن و بر روی صفحة نمایشگر به تصویر می کشد. در برخی شهرها با اتصال این دستگاه به مرکز اطلاعات ترافیک شهر، سرنشین به مسیرهای کم ترافیک هدایت شده و با کاهش زمان تردد به شهروندان کمک می شود.

 

  • اتصال اطلاعات جغرافیایی به اطلاعات موجود در شهر می تواند با ترکیب خدمات مخابرات تسهیلات بیشتری را در اختیار شهروندان قرار دهد. اگر به سرفصل اصلی کلیه مشاغل شهر یک کد خدماتی در شرکت مخابرات اختصاص پیدا کند این امر می تواند زمینه ای را فراهم کند که با شماره گیری آن کد خدماتی مرکز مخابرات شهروند را به نزدیکترین سرویس دهنده وصل نماید. در واقع این کد اختصاصی زحمت جستجو را به مرکز کامپیوتر شهر می دهد و مردم از این طریق به سمت نزدیکترین مرکز یا موسسه سرویس دهنده هدایت می شوند.

کارشناسان بر این باور هستند که این حرکت با کمک تکنولوژی خواه ناخواه همه گیر خواهد شد و تاثیرات خود را بر بهینه سازی و سرعت زندگی شهری خواهد گذاشت و کشورهایی که از این قافله عقب بمانند هزینه های بسیار سنگینی را صرف اتلاف منابع اعتباری و نیروی انسانی خودخواهند کرد. دیگر مزایای استفاده از این سیستم به قرار زیر می باشد:

·         پاسخگوئی به نیاز کاربران در کلیة زمینه ها

·         ساماندهی و افزایش بهره وری از منابع موجود

·         بهینه سازی سرمایه گذاری ها و برنامه ریزی ها

·         ابزاری مفید در جهت تصمیم گیری مدیران

·         افزایش سرعت و دقت کار

·         تعیین قابلیت‌ها ی توسعه در مناطق و مکان های مختلف

در کل می توان گفت ويژگي هاي سیستم اطلاعات جغرافیایی بسياري از محدوديت ها را حذف و قابليت های جديدي ارائه مي كند:

  • داده‌ها رابه صورت رقمي نگهداري كرده و لذا از نظر فيزيکي حجم کمتري نسبت به روش سنتي (نقشه‌هاي کاغذي) اشغال مي‌کنند.
  • با استفاده از توانايي‌هاي کامپيوتر می تواند مقادير عظيمي از داده‌ها را  با سرعت زياد و هزينه نسبتا کم نگهداري و يا بازيابي نمايد.
  • قابليت کار کردن با داده‌هاي مکاني و اطلاعات توصيفي مربوط به آنها و ترکيب انواع مختلف داده‌ها در يک آناليز با سرعت زياد با روش‌هاي دستي سازگار نمي‌باشد. انجام پردازش‌هاي تکراري با در نظر گرفتن شرايط مختلف براي دستيابي به نتيجة بهينه تنها توسط کامپيوتر امکان‌پذير مي‌باشد که این سیستم مي‌تواند اينگونه عمليات را با سرعت زياد و هزينة نسبتا کم انجام دهد. در واقع توانايي تجزيه و تحليل داده‌هاي مکانـي است که سیستم اطلاعات جغرافیایی را از ديگر سيستم‌هـاي گرافيکـي کامپيوتـري مجزا مي‌سازد و امکان انجام آناليزهاي پيچيده با مجموعه داده‌هاي مختلف مکاني و غيرمکاني به صورت توام، مهم‌ترين قابليت این سیستم مي‌باشد که نمي‌توان آن را با روش‌هاي ديگر مثل روش‌هاي آنالوگ انجام داد.
  • پشتيباني پيوسته و سريع كاربران
  • تسريع در توليد گزارشات روزانه
  • بهنگام‌سازي سريع و جستجو در تاريخچة تغييرات
  • فراهم آوردن امکان تصميم‌گيري بهينه
  • توسعة يكپارچگي سازماني از طريق ايجاد مركز داده
  • جلوگيري از تكرار داده ها و منابع اطلاعاتي (اشتراك اطلاعات)
  • ويرايش همزمان اطلاعات و مديريت آن
  • افزايش بازدهي

 

GIS در شهرداري

GIS در شهرداری

کاربرد GIS در شهرداري ( طرح هاي توسعه عمراني , سيستم حمل و نقل {مسيريابي بهينه} , مديريت شبکه ترانزيت جاده اي , مديريت شبکه آب , کنترل هوشمند ترافيک , نقشه کاربري اراضي , انواع مکانيابي هاي اقتصادي , آموزشي , فرهنگي , اجتماعي , تفريحي , مديريت املاک و دارائي ها و ... ) باعث افزايش و تسهيل مطالعات شهري مي شود .

 

 

کاربرد GIS بسته به نيازهاي هر منطقه در بخش هاي مختلفي گسترش يافته است از جمله :

 

v      بررسي توزيع و پراکنش فضاهاي سبز بمنظور احداث فضاهاي جديد و جبران کمبود هاي موجود

v      انتخاب بهترين مکان جهت انجام پروژه هاي مهندسي

v      بررسي و ارزيابي منابع آب زيرزميني و آبهاي سطحي و جلوگيري از آلودگي آنها

v      مطالعات زيست محيطي

v      تعيين بهترين و کوتاهترين مسير ممکنه با توجه به موانع احتمالي مانند ترافيک , مسدود بودن راهها و ...

v      مديريت ترافيک و سانحه

v      بررسي و ارائه راهکارهاي ممکن در کنترل سوانح و مديريت خدمات اضطراري پس از وقوع حادثه

v      شناسايي مناطق زلزله خيز بمنظور ايمن سازي و توسعه راههاي اضطراري و يا جلوگيري از ساخت و ساز

v      شناسايي نقاط کور شبکه مخابراتي

v      يررسي پراکندگي نيروي انساني

v      کمک در امر بازاريابي و فروش

v      شناسايي مکان هاي بهينه احداث فروشگاهها , پارکينگ و سيستم هاي تحويل مناسب در امور تجاري

v   ارائه و نمايش اطلاعات توصيفي و مکاني هر نقطه دلخواه بصورت آمار , جدول , نمودار , تصاوير , نقشه هاي موضوعي و انجام محاسبات مورد نياز

v   طراحي بهينه شبکه هاي توزيع آب , تعيين بهترين مسير خطوط انتقال آب , مديريت شبکه هاي فاضلاب , مدلسازي هيدرولوژيکي و ...

 

افزايش مطالبات شهروندان باعث مي شود که بخش هاي مديريتي و برنامه ريزي شهري در شهرداري ها با استفاده از سيستم اطلاعات شهري مبتني بر GIS نسبت به استفاده بهينه از منابع شهر اقدام نمايند .

محدوده وظايف و فعاليت هاي محول شده به شهرداريها از جمله : حمل و نقل , احداث , حفظ حرائم شهري , زيبا سازي , توسع و نگهداري معابر , کنترل ترافيک , ايجاد تأسيسات شهري , دفع نخاله و زباله هاي شهر و ... به اندازه اي گسترده و وسيع مي باشد که هماهنگي , انسجام و سازماندهي ويژه اي را در انجام امور طلب مي کند و چنين نيازمندي ها و ويژگي هايي لزوم استفاده از اين تکنولوژي و ابزار قدرتمند را در زمينه هاي مختلف جغرافيايي , عمراني , صنعتي , اجتماعي , زيست محيطي  و ... بيش از پيش آشکار مي سازد .

 

 

GIS در منطقه

GIS در منطقه

مدیریت بحران :

مدیریت بحران مشتمل بر مجموعه ای از اقدامات برای پیشگیری از وقوع بحران، آماده سازی برای مقابله با آنها و کمک به امداد سریع هنگام وقوع بحران و بهبود اوضاع پس از سانحه در حداقل زمان ممکن می باشد که هدف آن آماده سازی شهرها برای مقابله با بحران، بالابردن توانایی برای واکنش مناسب هنگام وقوع بحران و مدیریت کارایی دوران پس از وقوع بحران می باشد. برای بالابردن مدیریت بحران لازم است ابتدا خدمات شهری همچون آتش نشانی، درمانگاه، گروههای امدادرسانی و . . . از آسیب پذیری کمی برخوردار باشند و کارکردهایشان در هنگام وقوع بحران شناسایی شده و مورد برنامه ریزی قرار گیرد. در این راستا استفاده از GIS می تواند نقش مهمی در تعیین جایگاه این مراکز داشته باشد. بنابراین این سیستم می تواند کاربردهایی در ارتباط با مکانیابی خدمات،  مسیریابی خدمات، تعیین اولویت های خدمات رسانی، نحوة تخصیص اعتبارات بازسازی، تعیین اولویت های استقرار خدمات و تیم های امداد رسان در نقاط مختلف و . . . را ارائه دهد. برخی لایه های مورد نیاز برای انجام تحلیل ها عبارت اند از : لایه کاربری اراضی، لایه خدمات شهری، لایه شبکه معابر و . . . . زمانی که لایه های اطلاعاتی مربوط به سوانح با لایه های دیگری همچون جمعیت، شبکه معابر، کاربری اراضی، شبکه انتقال آب، برق، گاز و ترافیک ترکیب می شوند، مدیریت بحران امکان فرموله کردن کاهش اثرات، آمادگی، واکنش و بازسازی را کسب می کند.

 

 

 

حمل و نقل :

امروزه سیستم های اطلاعات جغرافیایی کاربردهای متعددی در گرایش های مهندسی ترابری پیدا کرده اند. سیستم های ترانزیت حمل و نقل از جمله سیستم هایی هستند که نگهداری آن ها بسیار پرهزینه است. طراحی و برنامه ریزی صحیح و اصولی شبکه ترانزیت حمل و نقل کالا کمک شایانی به صرفه جویی منابع مالی و سرمایه گذاری می کند. توانایی GIS در مدیریت حمل و نقل، بکار بردن همزمان اطلاعات مکانی و توصیفی حمل و نقل جهت ایجاد طرح ها و متصور ساختن مناظر، حل مسائل پیچیده و ارائه ایده های مفید و افزایش راه حل های موثر می باشد که امکان آن در سایر سیستم های اطلاعاتی، غیر وابسته به مکان عوارض، وجود ندارد.

تکنولوژی GIS ابزار مدیریت شبکه ترانزیت جاده ای و سازماندهی سیستم حمل و نقل است. اطلاعات شبکه ترانزیت مربوط به جاده ها، بزرگراهها، راههای شوسه و دیگر خطوط موجود شبکه می باشد.

از جمله کاربردهای متنوع پایگاه اطلاعاتی حمل و نقل می توان به مکانیابی تاسیسات راهها، مسیریابی بهینه، طراحی مسیر جاده ها، تهیه پروفیل طولی جاده ها، تعیین میزان خاکریزی و خاکبرداری در مسیرهای پیشنهادی، مدل سازی داده های ترافیک، مدیریت بزرگراهها و تحلیل تصادفات جاده ای اشاره نمود. GIS توسط تلفیق اطلاعات مکانی تصادفات با اطلاعات پایگاه اطلاعاتی راهها همچون نوع داده ها، شیب، تابلوهای راهنمایی، عرض مسیر و ... در جهت آنالیز و تحلیل سوانح جاده ای کمک شایان توجهی خواهد داشت. همچنین کنترل هوشمند ترافیک نیز با ورود گیرنده های ماهواره ای GPS رشد قابل ملاحظه ای نموده است. تلفیق دو سیستم GPS و GIS راهگشای مشکلات بسیاری در تعیین موقعیت اطلاع رسانی، مدیریت حمل و نقل و ترافیک و ... خواهد بود.

خدمات شهری :

در طراحی محیط زیست، مباحث فضای سبز شهری وجود دارد که هرکدام به عنوان لایه ای در GIS مورد بررسی قرار می گیرند و هرکدام از این لایه ها از نقشه های متفاوتی استخراج می شوند. به عنوان نمونه می توان نشان داد روند مکانیابی پارک ها بوسیله GIS، شامل تشکیل پایگاه اطلاعاتی برای پارک ها می باشد که جمع آوری داده های توصیفی آن ها، تهیه نقشه های مبنا و برقراری ارتباط میان داده های توصیفی و مکانی در این بخش صورت می گیرد.

در یک کاربرد دیگر با توجه به این که منابع آلاینده محیط زیست بسیار زیاد و ضایعات، بسیار متنوع اند GIS می تواند پیچیدگی های این پروژه عظیم را کاهش داده و با چشم اندازی چند جانبه به رفع این مشکل کمک کند. به عنوان مثال، به کمک GIS می توان بهترین مکان برای دفع زباله های شهری را انتخاب نمود.

 

نمونه هایی از کابرد GIS در طرح های توسعه شهری:

Ø         طراحی شبکه خیابانها و مسیرها

Ø         توسعه و بهسازی محله ها بر اساس معیارهای عملکردی و طراحی شهری

Ø         کیفیت فضایی کمربند سبز و طراحی فضای باز

Ø         طراحی پروفیل خیابانها و سلسله مراتب فضایی آنها

Ø         پستی و بلندی ساختمانهای شهری

Ø         آفتابگیری و نور طبیعی

Ø         روشنایی و نورپردازی محله ها و محدوده ها بر اساس فضا و شب و روز و نوع خیابانها

Ø          محدودیت ارتفاع برای ساختمانها

 

 

فعالیتها . برنامه های  واحدGIS شهرداری بانه 

    GIS Ready نمودن اطلاعات آماری موجود منطقه در محیط ArcGIS با استفاده از منبع اطلاعاتی شناسنامة محلات

  •  نظارت بر انطباق طرحهاي تفکيکي بر روي نقشه هاي وضع موجود
  • تصحيح انطباق نقشه هاي طرح تفضيلي با وضع موجود 

  •  تهيه وتوليد نقشه هاي موضوعي(تماتيک)

  • تهيه گزارشات شهرسازي براي واحدهاي مختلف معاونت

     پيشبرد روند صحيح بهنگام رساني نقشه هاي وضع موجود در آينده

     پيگيري اصولي گسترش نقاط GPS

     پيگيري اصولي در خصوص برداشت وضع موجود در سيستم تصوير UTM به منظور GEO REFRENCEنمودن اطلاعات مکاني و انطباق با نقشه هاي کارتوگرافي شهر شيراز

     حضور مسئول واحد GISمعاونت فني و شهرسازي در جلسات مشاورين بازنگري طرح تفضيلي ، کمسيونها ، کميته هاي فني و ارائه نظرات وپيشنهادات در جهت پيشبرد اهداف سيستم اطلاعات جغرافيايي شهرداري شيراز

     هماهنگي با مشاورين شهر ساز در خصوص طرحهاي موضوعي و موضعي

     هدايت مشاورين شهرساز در جهت ارائه اطلاعات مکاني و توصيفي در محيط نرم افزار هاي GISبر اساس نيازمنديهاي سيستم اطلاعات جغرافيايي شهرداري شيراز

     جمع بندي و يکپارچه نمودن اطلاعات مکاني و توصيفي پراکنده وغير منسجم در حوزه معاونت فني وشهر سازي و انسجام و يکپارچه نمودن اطلاعات

    پيگيري ايجاد نرم افزارGISويژه کاربردهاي معاونت فني وشهر سازي

         تهیة Demo در رابطه با نمایش محدودة منطقه، نواحی، محلات، معابر و رقوم ارتفاعی در محیط Google Earth

           تدقیق مرز کاربری با استفاده از طرح پیشنهادی مشاور 

 

           ایجاد پایگاه داده پروژه های در حال اجرای منطقه " پروژه ها " در محیط ArcGIS و  نمایش اطلاعات و تصاویر مربوطه بر روی نقشه

           تهیه نقشه شیب منطقه                 

           تهیه نقشه رقوم ارتفاعی (DEM) منطقه

          تهیه نقشه خطوط کانتور منطقه            

          تهیه نقشه آبراهه های منطقه  

          تهیه آلبوم اماکن منطقه (مکانیابی اماکن بر روی نقشه)

·         تهیه آلبوم محلات شامل :

o        بافت فرسوده هر محله

o        بلوکها و مشخصات آماری هر محله

o        معابر محله

o        کاربری های محله

o        اماکن محله

o        نقشه رهیاب و QuckBird محله

  • انجام تحلیل های آماری در قالب جدول و نمودار (به تفکیک نواحی و محلات با توجه به جمعیت موجود)
  • تکمیل پایگاه داده GIS و بروز رسانی DataBase
  • بروز رسانی پروژه ها ی منطقه در محیط ARC MAP

 


5.1.0.0
V5.1.0.0